Rośliny trujące z terenu Pomorza w dziewiętnastowiecznych zbiorach pastora Georga Gotthilfa Homanna (1774–1851)

„Rodzime rośliny trujące do użytku szkół miejskich i wiejskich. Zbiór mniejszy“ (Einheimische Giftplanzen zum Gebrauch für Stadt- und Landschulen. Kleinere Sammlung, 1811) to zielnik zawierający rośliny z terenu Pomorza, sporządzone przez niemieckiego pastora Georga Gotthilfa Homanna z Budowa. Zielnik stanowi prawdopodobnie część większych zbiorów, które Homann sporządził na początku XIX wieku. Zostały one odnalezione przed kilkoma laty w zbiorach Muzeum w Darłowie Obecnie zielniki
przechowywane są w Herbarium Slupensis SLTC Akademii Pomorskiej w Słupsku.

Kolekcja roślin trujących została prawdopodobnie sporządzone przez Homanna w celach edukacyjnych. Na ich dydaktyczny charakter wskazuje podtytuł zbioru z 1811 roku: „Rodzime rośliny trujące do użytku szkół miejskich i wiejskich”, a także dopisek na okładce: „własność Średniej Szkoły Żeńskiej w Słupsku nr 17”. Zbiór mniejszy roślin (zeszyt o wymiarach: 21 x 36 cm) zawiera 28 kart zielnikowych, Karty wykonane zostały z papieru bezdrzewnego ze znakami wodnymi. W zbiorze mniejszym autor umieścił 25 kart z roślinami naczyniowymi i jedną kartę florilegium grzyba. Każdą z roślin pastor opatrzył opisem zawierającym jej miejsce występowania, działanie trujące oraz podał odtrutkę w przypadku spożycia przez ludzi lub zwierzęta. Przy niektórych roślinach za pomocą trzech symboli botanicznych określił ich trwałość biologiczną. 

Na końcowych stronach każdego z tomów autor opisał gatunki grzybów jadalnych i trujących. Do najbardziej trujących roślin z terenu Pomorza Homann zaliczył następujące taksony: życica roczna, bieluń dziędzierzawa, lulek czarny (Fig. 1), psianka czarna, szczwół plamisty (Fig. 2), szalej jadowity (Fig. 3), blekot pospolity, zimowit jesienny, wawrzynek wilczełyko, wilczomlecz groszkowy, tojad mocny (Fig. 4), jaskier jadowity, jaskier bulwkowy, jaskier ostry. 

W przypadku zatrucia, jako odtrutkę podaje zazwyczaj środki wymiotne, maślankę lub serwatkę, wodę z octem, kleikowa te i oleiste środki, a także lewatywę z kleiku owsianego lub siemienia lnianego. Do roślin, które szkodzą zwierzętom domowym Homann zalicza gatunki: przytulia właściwa, niezapominajka błotna, psianka czarna, tojeść rozesłana, szczwół plamisty, trybula leśna, rosiczka okrągłolistna, rosiczka długolistna, kosmatka owłosiona, zimowit jesienny, rzepik pospolity, jaskier płomiennik, jaskier wielki, jaskier ostry, dziurawiec zwyczajny, wrotycz pospolity, cis pospolity, skrzyp błotny.